Төмен көміртекті экономикаға көшу «жасыл» сутекті тұрақты энергетикалық жүйелердің негізгі элементтерінің біріне айналдырды. Алайда оны ауқымды көлемде енгізу тасымалдау және сақтау мәселелерімен, әсіресе Каспий теңізі сияқты күрделі ішкі су айдындары арқылы тасымалдау кезінде туындайтын қиындықтармен шектеліп отыр.
Бұл зерттеуде геоморфологиялық және гидрологиялық шектеулерге ерекше назар аудара отырып, Каспий теңізі арқылы «жасыл» сутекті тасымалдаудың қолданыстағы стратегиялары мен жаңа инновациялық шешімдеріне жан-жақты шолу жасалған. Әлемдегі ең ірі тұйық ішкі су айдыны болып саналатын Каспий теңізінің ауданы шамамен 371 000 км², ал орташа тереңдігі 211 м. Сонымен қатар оның солтүстік және шығыс жағалауларында ауқымды таяз аймақтар орналасқан.
Бұл физикалық-географиялық ерекшеліктер судың тұздылығының өзгермелілігімен, маусымдық ағыстармен (орташа жылдамдығы 5–25 см/с) және шөгінділердің тасымалдануымен қатар, сенімді әрі қауіпсіз тасымалдау бағыттарын қалыптастыруды қиындатады. Зерттеу барысында аталған географиялық факторлардың теңіз инфрақұрылымын жоспарлауға, құбырларды төсеуге және кеме қатынасы бағыттарын белгілеуге әсері талданды.
Ұсынылып отырған шолуда сутекті теңіз арқылы тасымалдаудың инновациялық технологиялары, соның ішінде криогендік сұйық сутекті тасымалдайтын танкерлер және аммиак негізіндегі сутек тасымалдаушылар қарастырылған. Сонымен қатар олардың шөгінділер мөлшері жоғары аймақтарда қолданылу мүмкіндігі бағаланған.
Зерттеуде сондай-ақ қауіпсіздік, экономикалық тиімділік және қоршаған ортаға төзімділік критерийлері негізінде сутекті сақтаудың оңтайлы әдістері бағаланды. Олардың қатарына сығылған сутекті сақтау, металл гидридтерін пайдалану және сұйық органикалық сутек тасымалдағыштары жүйелері жатады.
Геокеңістіктік талдау және тасымалдау бағыттарын салыстырмалы модельдеу геоморфологиялық қауіптердің әсерін барынша азайтатын негізгі дәліздерді анықтауға мүмкіндік берді. Бұл өз кезегінде энергия шығындары мен логистикалық тәуекелдерді төмендетуге жағдай жасайды.
Оңтайландыру тәсілдері тасымалдау кезінде сутек шығынын азайтуға (болжамды есептеулер бойынша шамамен 18%-ға дейін) және дәстүрлі маршруттарды жоспарлау стратегияларымен салыстырғанда инфрақұрылым шығындарын 12–20%-ға төмендетуге мүмкіндік беруі мүмкін.
Зерттеу сонымен қатар осы бағыттағы қазіргі ғылыми олқылықтарды анықтап, Каспий маңы арқылы өтетін «жасыл» сутек инфрақұрылымын дамытуға бағытталған болашақ зерттеулер мен мемлекеттік саясатты қалыптастырудың перспективалық бағыттарын ұсынады.
Зерттеу нәтижелері өңірлік энергетикалық ынтымақтастықты дамыту үшін стратегиялық маңызға ие. Әсіресе бұл Орталық Азия және Кавказ мемлекеттері үшін маңызды, өйткені аталған елдер Еуропа нарығына сутек экспорттаушы елдер ретінде орнығуға ұмтылуда.
